1.2 Uitvoer

Elk computerprogramma levert uitvoer (Engels: output). Het is moeilijk om een toepassing te verzinnen van een programma dat helemaal geen gegevens produceert. Sommige programma's zijn weinig uitbundig en vertonen alleen een eindgetal of een melding. Een boodschap als 'Het bestand VOORRAAD bevat 1234 records' is kort, maar kan op zich genoeg zijn. Er is dan immers uitvoer.

Voor de uitvoer van kleine hoeveelheden gegevens beschikt COBOL over het display-statement. Een voorbeeld:

display afdelingscode
  

Door middel van deze opdracht komt de inhoud van de variabele afdelingscode op het scherm. We kunnen de waarde van een variabele alleen maar als uitvoer laten dienen als die variabele eerst een waarde heeft gekregen. Bijvoorbeeld met een accept-statement.

Behalve de naam van een variabele mag er achter het woord display ook een tekstconstante staan.

definitie

Een tekstconstante is een reeks van tekens, omsloten door dubbele aanhalingstekens (Engels: quotation marks). Alle tekens van een computer kunnen er deel van uitmaken.

Dit is een voorbeeld van een display-opdracht met een tekstconstante:

Display "einde van het programma"
  

Als deze opdracht in het programma aan de beurt is, dan komt de tekst (zonder de aanhalingstekens) op het scherm:

einde van het programma
  

Binnen één display-opdracht mogen tekstconstanten en variabelen door elkaar voorkomen. De volgende display-opdracht bestaat uit een variabele temidden van twee tekstconstanten:

display "U heeft " afdelingscode " ingevoerd."
  

De computer plaatst de drie elementen aan elkaar vast op een regel. We moeten zelf voor de spaties ertussen zorgen. Daarom staat er een spatie na de t van heeft en een spatie voor de i van ingevoerd.

Zonder nadere aanduiding, zal de uitvoer van elke display-opdracht op een nieuwe schermregel verschijnen. Wat een gebruiker op het toetsenbord intikt, zal eveneens op het scherm verschijnen. Stel dat in een programma het volgende fragment voorkomt:

display "Dit programma toont de geboortedata van alle"
display "medewerkers die op een bepaalde afdeling werken."
display "Wat is de afdelingscode?"
accept afdelingscode
display "U heeft " afdelingscode " ingevoerd."
display "Toets de letter J als dit juist is."
accept letter
  

Op het scherm zullen de volgende regels verschijnen. De invoer van de gebruiker is voor de duidelijkheid met blauw aangegeven.

Dit programma toont de geboortedata van alle
medewerkers die op een bepaalde afdeling werken.
Wat is de afdelingscode?
FGO
U heeft FGO ingevoerd.
Toets de letter J als dit juist is.
J
  

Achter het woord display mogen verschillende namen van variabelen voorkomen. Het is in COBOL echter niet mogelijk om verschillende waarden in te voeren met een enkel accept-statement. Achter het woord accept mag slechts één variabele staan. Willen we toch meer invoer, dan zijn er verschillende accept-opdrachten nodig:

display "Geef uw lengte in cm en daarna uw gewicht in kg"
accept lengte
accept gewicht
  

De variabele lengte krijgt een waarde met het eerste accept-statement. Met 'accept gewicht' ontvangt gewicht een waarde.